Art/Perkthime

Te kesh qënë
nga Claudio Magris*

kushtuar Luka Doninelit

E pra Xheri vdiq. Harroje, nuk është ky halli, as për atë, e as për kërkënd. Biles as për mua, megjithëse e doja fort, e akoma e kam brënda vetes, sepse dashuria nuk njeh kohë. O perëndi, e parë kështu, sigurisht që po, është tamam ajo për ç’ka kemi nevojë. Por dashuria ka gramatiken e vet, megjithëse nuk njeh kohët, por veç mënyrat, biles vetëm njërën prej tyre, pikërisht paskajoren në të tashmen. Kur dashuron, është e përherëshme, për të tjerat s’ka rëndësi. Mund të jetë çfarëdo lloji dashurie e vjetër. Nuk është e vërtetë që e ke hedhur mbrapa, - asgjë nuk lihet pas, në të shumtën mbetesh sadopak peng i së kaluarës; kështu është, e mbart me vete siç edhe jeten, e cila s’ka asgjë për t’u çjerrë nga zëri, me ndryshimin se shpëton më kollaj nga jeta, se sa të hedhësh pas dashurinë. Është njëlloj si ndriçimi i yllit. Kujt i plas në se
yjet janë akoma aktive apo pajetë, të shuar?

Art/Movie and Theater

Stevens to play Albanian hero at 100th celebration
By Lisa Millegan

http://www.modbee.com/

Modesto tenor honored by role
Roy Stevens is not Albanian and has no ancestors who are. Yet the Modesto tenor will play the Eastern European country's national hero in an opera for the country's 100th anniversary celebration.

He will portray the title role in "Skanderbeg" in the capital city of Tirana in 2012.

Stevens said he was as surprised as anyone to be offered the part.

"Can you imagine the U.S. choosing a foreigner to play George Washington or Abe Lincoln in a national celebration?" he said.

Literature/Gjuhesi

Uncovering feminist views in 19th century Albanian's works
From Little About http://www.littleabout.com/

Washington, Dec 20 - An American academic has discovered some radical ideas on women's equality in the works of a Muslim author penned during 1872 to 1900.
The expert has written an article about his findings that will appear in the January 2010 issue of Middle Eastern Studies, a British academic journal published in London.
Dr. George Gawrych, a professor of history professor at Baylor University, reviewed the works of Albanian novelist and playwright Semseddin Sami Frasheri and found that he saw women as "equal but different."
This was a revolutionary point of view in the patriarchal society of the time.
Gawrych, who received a Fulbright Senior Researcher Scholar grant for 2008-2009, was in Turkey to study about Ataturk and the War of Independence waged from 1919 to 1923.
While studying about Albanians under Ottoman rule, Gawrych came across Semseddin Sami's ideas in an 1879 published book titled Women.

Literature/Gjuhesi

Bisede postmortem (pjesa e peste)
nga Altin Topi

A.T. Profesor ngjan se kemi arritur ne ate kufirin kohor qe ndan dy epoka te medha: fundin e lirikes greke e fillimin e lirikes romake. Megjithe shembujt qe u sollen nga e kaluara e periudhes te lulezimit e te perendimit te lirikes greke, ata mbeten te larget, teper fragmentare per te kapur domethenien e vertete te tyre.

P.G. Vertet, shka po m’kujton me te citue ktu disa sentenca te Goethes, i cilli na ka lan nje amanet per me bâ kujdes t’gjithvet ne studentet e t’kaluemes: “Literatura âsht vetem nji fragmenta e fragmentavet; prej gjithshkaje qe âsht thane e âsht bâ ne t’kaluemen, vetem nji grimc fare e vocerr ka mujt me u shkrue; prej asaj shka âsht shkrue, vetem nje gjâ e vocerr ka mujt me mbrrite ne ditet e sodit”.

Art/Movie and Theater

Albania pairs up for film biz

Tiny nation leans on co-prod'ns to boost profile

By NICK HOLDSWORTH Variety Magazine

TIRANA, Albania -- The tiny Balkans country -- where thousands of egg-shaped concrete gun emplacements and bunkers still disfigure the land, a reminder of the paranoia of the past -- is pushing hard for European Union membership, with some 90% of the population behind it.

That may be a long way off -- even with support from southerly neighbor and EU member Greece.

But filmmakers in a country where cinema all but collapsed in the last 20 years have a secret weapon: Eurimages.

Literature/Gjuhesi

Bisede postmortem (pjesa e katert)

nga Altin Topi


A.T. Sapo permendet Aleksandrin e Madh, apo sic e quajme ne shqiptaret duke e qasur me shume afer vetes tone, Leka i Madh. Thuhet qe ky gjysem maqedonas, i ushqyer me qumeshtin e nenes molose, megjithese greqishten nuk e kishte gjuhen e nenes, kishte nje admirim te jashtezakonshem per kulturen helene.

P.G. Kjo periudhe u qujt aleksandrine(ose helenistike) nga Aleksandrija, qyteti ku ma teper lulzoi kultura Greke, e cila u shperngul nga At-dheu, tue rilindun ne trajte te re ne vendet e pushtueme nga Leka i madh. Ne Aleksandri, qytetnimi Athenas ndeshet e perzihet me qytetnimet e lashta te lindjes. Letersija helenistike qe gjate shekujvet V e VI P.Kr. kishte per qender e u zhvillue veten ne Athene, tashti bahet universale e shperndahet ne krejt ket bote te helenizueme.

Literature/Gjuhesi

Bisede postmortem (pjesa e trete)

nga Altin Topi

A.T. Me sa dime rreth periudhave te ndryshme historike te antikitetit grek, qytetet-shtete greke rreth vitit 499 PK perfshihet ne nje lufte qe zgjati disa dekada me perandorine perse, e cila ishte me e fuqishmja perandori e kohes. A kishin influence keto luftra ne zhvillimin e artit e letersise ne qytetet greke ku ato levroheshin?

P.G. Kjo periudhe âsht pàdyshim mâ e randsishmja e historis politike te Greqis. Filloi me luften kunder Persianvet e u mbyll me prendimin e liris Greke. Lufta kunder Persianvet u mbyll me fitoren e Atinavet qe kishin dhane pshtetjen e ndihmen mâ te madhe. Si rrjedhim Atina qe ne krye te levizjes letrare e artistike.