Tuesday, December 1, 2009

Literature/Gjuhesi




Bisede postmortem
nga Altin Topi

Krijimtaria, sidomos ajo letrare, per te mundur te transmetoje mesazhin e saj perdor jo rralle metafiziken. Nepermjet trashendencave metafizike ne kohe e hapsire arrijme te depertojme, te gjejme lidhje e kuptime me periudha kohe, ngjarje e personazhe te se kaluares, apo atyre qe priten te vine ne te ardhmen, qe na flasin e vijne deri tek ne te gjallet e te sotmes. Pavarsisht metafiziken, ky proces eshte pjese e ekzistenciales, e i jep kuptim asaj.

Monday, November 16, 2009

Opinion/Kritike

Banaliteti i së keqesnga Altin Topi
Shekulli 16/11/2009


Shkrimi i Ardian Ndreces (para disa ditesh me te njejtin titull qe ka ky shenim) ngacmoi nje nerv aq sa me shtyu te rivizitoj konceptin e bere te fameshem prej Hannah Arend. Mendoj se thjeshtezimi, nepermjet analogjizmit apo perafrimit qe i behet figurave kyce te hierarkise puniste me Adolf Eichmann-in, do te thjeshtezonte e banalizonte se tepermi forcen e intriges dhe te ligesise makbethiane qe perfaqesuan keto personazhe kryesore pergjate dikatures e totalitarizmit shqiptar. Nje shkrim sado ta cekte ate labirinth te tragjedise njerezore te frymezuar e inskenuar nga nje grusht i vogel njerezish, do t'i bente padrejtesi te vertetes tashme te delegjitimizuar. Por figura e Eichmann-it mbetet figure e rendesishme, perfaqeson besniket e betuar ne verberi te atij grushti njerezish qe flisnin e akoma flasin ne emer te moralit e ligjit. E Shqiperia ka pasur jo pak Eichmann-e...

Friday, November 13, 2009

Literature/Gjuhesi



Entropizem GjuhesorNga Altin Topi

Gjuha si qenie komplekse
Gjuha eshte nje organizem i gjalle, si te ishte nje qenie. Asgje nuk i eshte lene shansit apo aksidentales. Si ne cdo organizem, cdo ndryshim apo prurje e re, edhe ne gjuhe eshte rezultat i kompleksitetit e qendrueshmerise se saj si qenie. Nje fakt kurioz, - gjuhet ne pergjithesi, pavarsisht kohes dhe hapsires, ruajne kompleksitetin e struktures se tyre. Kompleksiteti dhe qendrueshmeria e gjuhes arrihet me anen e nje vetrregullimi te brendeshem si ne cdo qenie te organizuar. Qofte tek njerezit e hershem, apo sot popujt "e prapambetur”, gjuha qe kane folur apo gjuha qe flasin ne ditet e sotme, nuk ka asgje primitive, te thjeshte, jokomplekse.

Sunday, June 22, 2008

Art/Muzike


Maskat feministe te Madones
Nga Altin Topi

Vite me pare postova ne Alb-Club nje “intermezzo with no function and address”, e nje nder personazhet qe permendja ishte Louise Ciccone Ritchie, ose artistikisht Madonna, sic ajo njihet ne boten e muzikes e te artit. Nder te tjera shkruaja qe ajo “eshte bija e revolucionit seksual, atij revolucioni, qe i mesoi femrat te hapin gojen per te mos patur ndrojtje te thone opinionin e tyre rreth seksit” e per talentit e saj vazhdoja:

Tuesday, June 17, 2008

Art/Proze


Shejzat, - midis Mitologjise e Shkences (pjesa e trete)
Nga Altin Topi


Many a night from yonder ivied casement, ere I went to rest,
Did I look on great Orion sloping slowly to the West.

Many a night I saw the Pleiads, rising thro' the mellow shade,
Glitter like a swarm of fire-flies tangled in a silver braid.

Here about the beach I wander'd, nourishing a youth sublime
With the fairy tales of science, and the long result of Time;


Locksley Hall Alfred, Lord Tennyson


Duke lexuar vargjet nga poema e njohur e Tennyson-it, Locksley Hall, kridhem perseri habitor si dikur, ne thellesi te hapsires e te viteve. Buze ujrave e ne reren e plazheve, mbremjeve pranverore, neteve te kthjellta, atehere kur syte e mi nuk kishin nevoje te ndihmoheshin nga teknologjia, shpesh ne endjet e mija, hidhja syte nga qielli.

Friday, June 13, 2008

Art/Proze


Shejzat, - midis Mitologjise e Shkences (pjesa e dyte)
Nga Altin Topi

Sic mund te merret vesh, nen tisin mistiko-artistik, mitologjemat gjithmone fshehin shtresa te ndryshme nenteksesh e nenkuptimesh te “korrektesise, ujdhesave e intrigave politike”, te rrymave te ndryshme e nevojave per te ekuilibruar qendrat e ndryshme te gravitetit te pushtetit politik e fuqise ekonomike, ne periudha te ndryshme te historise njerezore.

Miti i Pleiadave te ndjekura nga Orioni, i perjetesuar nga astrologjia e i demostruar nga astronomia, eshte nje mit i fillimeve te njeriut per te kuptuar mahnitjen e tij me universin, natyren e vendin e vet ne te. Fjalet e Zotit drejtuar Xhobit(Book of Job 38:31): “Can you bind the beautiful Pleiades? Can you loose the cords of Orion?” , - te permendura ne Bibel percjellin vecse nje mesazh te vetem, mesazhin e paevitueshmerise, pamundesise per t’iu shmanguar ciklit te jetes: njeriu do te

Wednesday, June 11, 2008

Art/Proze


Shejzat, - midis Mitologjise e Shkences (pjesa e pare)
Nga Altin Topi

Pleiadat apo sic njihen ne shqipen e gegeve, shejzat, jane nje grumbullim yjesh ne kostelacionit e Buallit. Shejzat kane qene e mbeten pjese e mitologjise te kulturave e qyteterimeve te ndryshme. Ne mitologjine greke Pleiadat ishin shtate vajzat e Atlasit dhe Pleinones; per vikinget ato ishin pulat e Freias. Ne Europen e epokes te bronzit, keltet e popullsi te tjera perreth, i kujtonin Pleiadat ne raste pershendoshjesh e funeralesh, kur ato ngriheshin e shendritnin nga lindja, ne qiellin e nates, midis ekuinoksit vjeshtor dhe solsticit dimror, periudhe pergjate te ciles mbahej festivali pagan ne kujtim te te vdekurve. Acteket e kishin ndertuar kalendarin bazuar ne levizjen e Pleiadave ne qiell, ndersa per japonezet shejzat quheshin Subaru "sebashku", emer i huazuar ne kohet moderne nga prodhuesi japonez i automobileve.