Sunday, January 13, 2008

Art/Poezi



Lines of Illyria
Jane and Harry Fultz
American Embassy, Tirana 1946

1.
Lights Upon the Mountains


Hear the whispers and the buzzing
As of countless humming bees!
Tirana’ rife with speculation
Of the curious things it sees.

"Have you heard? Have you seen?
Don't you know? Where have you been?"

There are lights upon the mountains, pinpricks aglow!
Against the hillside's darkened mass they flicker to and fro
Signal fires burning, calling to clans?
Perforce some danger threatens and there is need for helpful hands.
A revolution brewing? Are troops upon the move?
There are lights upon the mountains, but what can it prove?
Plucking tautened nervous chords, arousing townsmen's ire,
Can there be something more than a shepherd's evening fire?


2.
The Highway

Beyond this gate the curved among,
Accoutrements of city's pride,
The roadway stretches from the town
To the surrounding countryside.

Past this gate the common folk,
Men possessed of various places,
Of wealth, of health, of worldly power,
Wear smooth the roadway's surface

Times may change and new feet tread;
Regimes may fall the bullets fly,
But down the roadway nags trot on
And faggot-bearers plod by.


3.
I Had a Friend

I had a friend who lives some half a world away,
Among the crags and peaks of a far land
Where white clouds drift and eagles play
With a tireless ease I could never understand.
I had a friend who new me well,
And talked of simple homely things;
Of children growing in the sun and crops to sell,
Of food to store against the winter's rains.
I had a friend who dressed in a peculiar way,
Yet sensed my every word and thought;
He laughed and joked and had his say,
And sought the same things I have sought.

Rite de Passage

Interviste e Fatos Nanos me Fatos Nanon
Altin Topi
Alb-Club Qershor 2005

Fatos Nano: Korrik, me tre, ne fund-dite, sapo ishin mbyllur qendrat e votimit, kur askush nuk mund te paragjykonte rezultatin e zgjedhjeve, ju shprehet solidaritetin tuaj me cdo shqiptar qe kishte votuar, e ndjeheshit shume i kenaqur, pavarsisht se per ke kishte votuar shumica e shqiptareve.
Fatos Nano: Po, ishte nje shtyse e mistereshme e teizmit tim te fshehte. Ndoshta qelloi, qe ne ate moment, qe me intervistuan, po i kendoja "Te Deum-in" vetes.
Fatos Nano: E vertete. Cfare ndodhi me ty ate moment ?
Fatos Nano: Mu duk vetja i madh, madheshtor, ndoshta vet Zoti. Pastaj,mendova se Fatos Nano do te fitonte.

Rite de Passage


France 2005
nga Altin Topi
Shekulli Nentor 2005

Ne dukje si fillim pa lidhje me ate c’ka ndodh ne France sot, po iu rrefej nje episod qe me ndodhi pak kohe me pare. Ishte nje diskutim ne rreth familjar mbi qytetarine dhe kombesine. Njeri nga bashkebiseduesit, qe eshte aktualisht rezident i SHBA, e eshte ne proces per te marre qytetarine (citizenship) amerikane, ishte nen pershtypjen se qytetaria dhe kombesia jane te dallueshme e te ndryshme, keshtu qe pavarsisht marrjes te qytetarise amerikane, kombesia e tij do te mbetej ajo ekzistuese, - shqiptare. Nje pjestar tjeter, i cili eshte me qytetari australiane (dhe amerikane njekohesisht), u perpoq te sqaronte se qytetaria amerikane nenkupton, percakton (connote) edhe kombesine(nationality) e tij, qe eshte po ashtu amerikane.

Rite de Passage


Nen zulmet historike te dhjetoristeve
nga Altin Topi
Shekulli Mars 2005

Revolucioni i kadifte

Shqiperia e vogel, ngjan krejt e pamundur te shfaqet si originale. Precedentet e jashtem, shembujt nderkombetare, kane qene dhe jane “blueprints”, qe elita e vendit perpiqet te imitoje e te adoptoje. Perestrojka ramiziane mbeti deri ne fund nje lloj thashethemnaje. U perhap mjeshterisht per te ruajtur imazhin e njeriut, qe “per fat te keq i kishte duart e lidhura”, pavarsisht deshires per hapje e shpirtin liberal te ketij udheheqesi post-enverian. Dhjetor 1990, - tamam nje vit pas “revolucionit te kadifte” cekosllovak, u ndoq e njejta skeme edhe ne Shqiperi. Ne analogji, sic kishte ndodhur nje vit me pare, 1989, ne Cekosllovaki, edhe ne dhjetorin shqiptar te 90s, ne balle per te kerkuar reforma u vune studentet. Filluan te qarkullojne thashethemet se, mbrapa gjithe kesaj skeme, qendronte “perestrojka” shqiptare, Ramiz Alia(me te besuarit e tij politike), i cili kerkonte reforma, per te larguar nga skena te gjithe ato, - “te pakorigjueshmit”, enveristet,stalinistet,- qe ia kishin mbajtur te lidhur duart deri atehere.

Opinion/Kritike


Cfare te presim nga zgjedhjet e ardheshme?
nga Altin Topi
Shekulli

Edhe per karakteret me apatike e letargjike, afrimi i zgjedhjet politike, deshmon se edhe ne dejet e tyre rrjedh gjaku pasionant i politikes. Nese kerkon te zhbirilosh per etalonet njerezore te pasivitetit e indiferences, provoko pa nje pa dy, temen politike te zgjedhjeve. Me lehtesi mund te provosh se intriga politike, teorite konspiratore, plaget e pambyllura do te hapen e secili ka nje histori per te treguar. Indiferentet e pasivet nuk i gjen kollaj, secili ka nje opinion te tijin. Do te gjesh nje ballkan(izim) te vogel, ne cdo shtepi, ne cdo, pallat, ne cdo rruge, ne cdo lagje; nje qytet te madh te ballkanizuar, nje komb te tere te ndare. Zgjedhjet jane e do te mbeten nje perzjerje e (pa)lexueshme pasionesh e interesash, aq sa, cdo parashikim do te mbetet si nje lexim pellembe prej fallxhoreje ambulante. Por me siguri do te provohet vetem nje gje, ndoshta e vetmja gje: ne nuk kemi besim tek njeri-tjetrin, ashtu sic nuk e kemi patur kete besim per dhjete vitet e kaluara, ashtu sic nuk i kemi besuar e ja kemi pasur me hile njeri-tjetrin per gjysem shekulli, e keshtu me rradhe…

Rite de Passage


Elektorati dhe forca e mitit
nga Altin Topi
Shekulli Tetor 2004

Ne kohe krizash, elektoratit i bie barra historike per te zgjedhur midis dy forcave politike, midis dy kandidateve. Kjo barre i trashendon kufijte e nje kredoje politike, - duke pare thjesht pikat e programit politik te nje partije. Cfare i kerkohet elektoratit te kuptoje e te vleresoje para se gjithash per te bere zgjedhjen e tij ? Pergjigja me e thjeshte dhe e drejtperdrejte: zgjedhja te jete mbeshtetesja e natyrshme e nje shprese te re, shprese per nje te ardhme me te mire. Shpresa lind kur kandidati i zgjedhur, arrin te paraqese, te shpjegoi idete dhe objektivat e tij elektoratit, duke e bindur se nen udheheqjen e tij, krizat mund te kapercehen, sepse ai, jo vetem qe i kupton problemet, por afron edhe zgjidhjet per t’i kapercyer ato.

Rite de Passage


Kultivimi i shoqerise civile
Nga Altin Topi
Shekulli Mars 2004

Duket sikur ne shqiptaret, fatalisht vazhdojme te mbetemi pashprese te rrethuar nga vetvetja. Eshte nje rreth vicioz, nje lak i padukshem, prej te cilit nuk po dime si te dalim. Perdite shpallim se duhet te shpetojme nga politikanet e sotem; te perzeme nga politika Berishen e Nanon; te shkulim nga rrenjet korrupsionin, menduzen, e cila po thith gjakun e shqiptareve; te ndryshojme systemin qeverises qe po na le jashte Evropes, ne erresire, pa uje, ne varferi, etj. Nga ana tjeter, me te njejtin pasion, pohojme se jemi pikerisht ne, - shoqeria shqiptare me karakterin e saj tipik ballkanik (nenkuptuar ky i fundit si i prapambetur e primitiv), - e cila i ve ne krye keta lloj politikanesh, perfaqesues te shqiptareve brenda e jashte Shqiperise e qe ushqen mentalitetin e korrupsionit, etj.